HUBRİSTİK LİDERLİĞİN ÇALIŞAN BAĞLILIĞINA ETKİSİ: TOKSİK LİDERLİK PERSPEKTİFİNDEN BİR DEĞERLENDİRME

Abbas, M., & Ben Saad, G. (2020). An empirical investigation of toxic leadership traits impacts on workplace climate and harassment. Talent Development & Excellence, 12(3s), 2317–2333.

Acarbay, F. Y. (2022). Zehirli liderler: Eğitimde toksik liderlik. İçinde Eğitimde liderlik yaklaşımları (s. 77).

Akkuş, Y., & Ünsar, A. S. (2019). Toksik liderlik: Güvenlik sektöründe bir araştırma. Paradigma Akademi.

Alam, M. K. (2021). A systematic qualitative case study: Questions, data collection, NVivo analysis and saturation. Qualitative Research in Organizations and Management: An International Journal, 16(1), 1–31. https://doi.org/10.1108/QROM-09-2019-1825

Altuntaş, H., & Aytaç, T. Okul yöneticilerinde hubris sendromu varlığına ilişkin öğretmen görüşleri. ekev Akademi Dergisi, (102), 101-124. https://doi.org/10.17753/sosekev.1607144

Ashforth, B. E. (1997). Petty tyranny in organizations: A preliminary examination of antecedents and consequences. Canadian Journal of Administrative Sciences/Revue Canadienne des Sciences de l'Administration, 14(2), 126–140. https://doi.org/10.1111/j.1936-4490.1997.tb00124.x

Avcı, N. (2023). Çalışanların örgütsel kibirlilik ve kayırmacılık algı düzeylerinin örgütsel vatandaşlık davranışları üzerindeki etkileri. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(1), 95–114. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.1097427

Başar, U., Sığrı, Ü., & Basım, N. (2016). İş yerinde karanlık liderlik. İş ve İnsan Dergisi, 3(2), 65–76. https://doi.org/10.18394/iid.61037

Bayram, G. E. (2025). Turizm sektöründe çalışan motivasyonu, iş tatmini ve örgütsel bağlılık: Bibliyometrik bir analiz. İşletme Araştırmaları Dergisi, 17(1), 828–843.

Bektaş, Ç. (2016). Liderlik yaklaşımları ve modern liderden beklentiler. Selçuk Üniversitesi Akşehir Meslek Yüksekokulu Sosyal Bilimler Dergisi, 2(7), 41–53.

Bozkurt, S., Çoban, Ö., & Çolakoğlu, M. H. (2020). Örgütsel güven düzeyi ve toksik liderlik davranışları ilişkisinde örgütsel bağlılığın aracı etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(3), 704–719.

Çankaya, M., & Çiftçi, G. E. (2020). Hastane Çalişanlarinin Toksİk Lİderlİk Ve Örgütsel Sİnİzm Algilarinin Örgütsel Bağliliklarina Etkİsİ. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 23(2), 273-298.

Claxton, G., Owen, D., & Sadler-Smith, E. (2014). Hubris in leadership: A peril of unbridled intuition? Leadership, 11(1), 57–78. https://doi.org/10.1177/1742715013511482

Cohen, A. (2003). Multiple commitments in the workplace: An integrative approach. Lawrence Erlbaum Associates Publishers. https://doi.org/10.4324/9781410607423

Cook, K. S., Cheshire, C., Rice, E. R., & Nakagawa, S. (2013). Social exchange theory (pp. 61–88). In Handbook of Social Psychology. Springer Netherlands. https://doi.org/10.1007/978-94-007-6772-0_3

Creswell, J. W. (2009). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (3rd ed.). SAGE Publications.

Çelebi, N., Güner, H., & Yıldız, V. (2015). Toksik liderlik ölçeğinin geliştirilmesi. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(1), 249–268. https://doi.org/10.14686/BUEFAD.2015111056

Çelikel, F., & Tanrıseven, I. (2024). Ortaokul matematik dersi öğretim programı taslağının öğretmen görüşlerine göre incelenmesi. The Journal of Social Sciences, 13(13), 509–520. https://doi.org/10.16990/SOBIDER.3603

Demir, B. (2020). Örgütlerde toksik lider ve toksik ilişkiler. Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi, 6, 31–35.

Doğan, E., & Kıray, A. (2022). Toksik liderlik ve toksik örgüt ortamı: Kavramsal bir çalışma. Sosyal Mucit Academic Review, 3(2), 353–367. https://doi.org/10.54733/smar.1178871

Ertuğrul, S. (2021). Öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin toksik liderlik davranışları ile öğretmenlerin motivasyon ve iş tatmin düzeyleri arasındaki ilişki (Yüksek lisans tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi). https://doi.org/10.19160/e-ijer.1053257

Esen, Ü. B. (2023). Bukalemun liderlik: Değişen şartlara uyum sağlamak mı? Kriz durumlarında saklanmak mı? Necmettin Erbakan Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 5(1), 45–54.

Ferreira Ribeiro, M., Gomes da Costa, C., Ramos, F. R., & Santos Cruz, J. M. T. (2024). Exploring research trends and patterns in leadership research: A machine learning, co-word, and network analysis. Management Review Quarterly. Advance online publication. https://doi.org/10.1007/s11301-024-00479-0

Garrad, L., & Chamorro-Premuzic, T. (2022). Quiet quitting is about bad bosses, not lazy workers. Harvard Business Review. https://hbr.org/2022/08/quiet-quitting-is-about-bad-bosses-not-bad-employees (Erişim tarihi: 30 Eylül 2025)

Gentles, S. J., Charles, C., Ploeg, J., & McKibbon, K. A. (2015). Sampling in qualitative research: Insights from an overview of the methods literature. The Qualitative Report, 20(11), 1772–1789. https://doi.org/10.46743/2160-3715/2015.2373

Güzelyurt, O. (2020). Özel spor salonu yöneticilerinin toksik (zehirli) liderlik davranışları ile çalışanların işten ayrılma niyeti arasındaki ilişki (Yüksek lisans tezi, Pamukkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Denizli).

Harris, K. C., Kacmar, K. M., & Zivnuska, S. Z. (2007). An investigation of abusive supervision as a predictor of performance and the meaning of work as a moderator of the relationship. The Leadership Quarterly, 18, 252–263. https://doi.org/10.1016/j.leaqua.2007.03.007

Hayward, M. L., & Hambrick, D. C. (1997). Explaining the premiums paid for large acquisitions: Evidence of CEO hubris. Administrative Science Quarterly, 42(1), 103–127. https://doi.org/10.2307/2393810

Hsieh, H. F., & Shannon, S. E. (2005). Three approaches to qualitative content analysis. Qualitative Health Research, 15(9), 1277–1288. https://doi.org/10.1177/1049732305276687

İlhan, H., & Çelebi, N. (2021). Okul müdürlerinin toksik liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarının ilişkisi. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori ve Uygulama, 12(23), 201–223.

İskit, B. (2019). Liderliğin karanlık yüzüne bir bakış: Toksik liderlik kavramı ve toksik liderliğin işgören motivasyonu ve tutumları üzerindeki etkileri (Yüksek lisans tezi, Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli).

Joo, B. (2010). Organizational commitment for knowledge workers: The roles of perceived organizational learning culture, leader-member exchange quality, and turnover intention. Human Resource Development Quarterly, 21(1), 69–85. https://doi.org/10.1002/hrdq.20031

Kahveci, G., Bahadır, E., & Karagül Kandemir, İ. (2019). Okul yöneticilerinin toksik liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 52(1), 225–249. https://doi.org/10.30964/auebfd.420616

Karaca, N., & Aksoy, A. (2024). Algılanan toksik liderliğin fırsatçı sessizlik üzerine etkisinde örgütsel politikanın ve ahlaki çözülmenin aracılık rolü. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 27(1), 134–151. https://doi.org/10.29249/selcuksbmyd.1419081

Karamanlıoğlu, A. U., Sarı, H., & Ulus, C. (2024). Kapsayıcı liderlik ve sürdürülebilirlik stratejilerinin çalışan bağlılığı üzerindeki rolü: Nitel bir çalışma. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 11(108), 1169–1178.

Kırbaç, M. (2013). Eğitim örgütlerinde toksik liderlik (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, İnönü Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya, Türkiye). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi (Tez No. 350919)

Koçel, T. (2014). İşletme yöneticiliği: Yönetim ve organizasyon, organizasyonlarda davranış, klasik-modern-çağdaş ve güncel yaklaşımlar (23. baskı). Beta Yayınevi.

Liapis, C. C. (2022). From ancient Hatei to hubris syndrome in SARS-CoV-2 health crisis management. Psychiatria Danubina, 34(1), 111–115. https://doi.org/10.24869/psyd.2022.111

Lipman-Blumen, J. (2006). The allure of toxic leaders: Why we follow destructive bosses and corrupt politicians—and how we can survive them. Oxford University Press.

Ly, B. (2024). Transforming commitment into performance: A study of digital transformation in the Cambodian public sector amidst a pandemic. Cogent Business & Management, 11(1), Article 2333609. https://doi.org/10.1080/23311975.2024.2333609

Lyden, J. A., & Klingele, W. E. (2000). Supervising organizational health. Supervision, 61(12), 3–6.

Mahmood, B., Yasmeen, B., Ramzan, M., & Zafar, J. (2023). Examining the mediating role of self-efficacy between workplace incivility and organizational commitment: An empirical assessment. Journal of Positive School Psychology, 7(4), 813–835. https://doi.org/10.54692/ajss.2023.07011905

Malmendier, U., & Tate, G. (2009). Does overconfidence affect corporate investment? CEO overconfidence measures revisited. European Financial Management, 11(5), 649–659. https://doi.org/10.1111/j.1354-7798.2005.00302.x

Mehta, S., & Maheshwari, G. C. (2014). Toxic leadership: Tracing the destructive trail. International Journal of Management, 5(10), 18–24.

Mehta, S., & Maheshwari, G. C. (2013). Consequence of toxic leadership on employee job satisfaction and organizational commitment. Contemporary Management Research, 8(2), 1–23.

Meriç, Ş. N., & Yeşil, S. (2025). Toksik liderlik. İçinde M. Güler (Ed.), Örgütlerde tehlikeli davranışların anatomisi (Bölüm c3118). Özgür Yayınları. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub762.c3118.

Meyer, J. P., & Allen, N. J. (1991). A three-component conceptualization of organizational commitment. Human Resource Management Review, 1(1), 61–89. https://doi.org/10.1016/1053-4822(91)90011-Z

Mücevher, M. H. (2023). Çalışanların gözünden iyi yönetici ve kötü yönetici davranışları ve bu davranışların sonuçları üzerine nitel bir araştırma. Enderun, 7(1), 37–64.

Nielsen, R., Marrone, J. A., & Slay, H. S. (2010). A new look at humility: Exploring the humility concept and its role in socialized charismatic leadership. Journal of Leadership & Organizational Studies, 17(1), 33–43. https://doi.org/10.1177/1548051809350892

Owen, D. (2008). Hubris syndrome. Clinical Medicine, 8(4), 428–432. https://doi.org/10.7861/clinmedicine.8-4-428

Owen, D., & Davidson, J. (2009). Hubris syndrome: An acquired personality disorder? A study of US presidents and UK prime ministers over the last 100 years. Brain: A Journal of Neurology, 132(5), 1396–1406. https://doi.org/10.1093/brain/awp008

Owens, B. P., Wallace, A. S., & Waldman, D. A. (2015). Leader narcissism and follower outcomes: The counterbalancing effect of leader humility. Journal of Applied Psychology, 100(4), 1203–1213. https://doi.org/10.1037/a0038698

Owens, B. P., & Hekman, D. R. (2012). Modeling how to grow: An inductive examination of humble leader behaviors, contingencies, and outcomes. Academy of Management Journal, 55(4), 787–818. https://doi.org/10.5465/amj.2010.0441

Öksüz, Y., & Adem, İ. C. İ. (2024). İlköğretim okulları yöneticilerinin örgütsel bağlılık düzeyleri ile ertelemecilik davranışları arasındaki ilişki. The Journal of Academic Social Science Studies, 5(5 Issue 4), 161–182.

Örücü, E., Kalaycı, F. T., & Hasırcı, I. (2025). Özel eğitim kurumlarında hubris (kibirli) liderlik algısının bilgi paylaşımı davranışı üzerindeki etkisinde örgütsel güvenin aracılık rolü. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 26(1), 34–50. https://doi.org/10.53443/anadoluibfd.1368662

Özbay, Ö. (2021). Nitel araştırma sözlüğü. Türk Eğitim Yayınları.

Özdemir, M., & Tuti, G. (2023). Nitel araştırma desenleri: Metodolojik bir temellendirme. Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi, 11(2), 217–235. https://doi.org/10.57115/karefad.1331759

Özgüzel, S., & Taş, S. (2016). Hubris sendromuna yakalanan yöneticilerde çocukluktaki aile içi iletişimin etkisinin incelenmesi. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 5(13). 1-16

Padilla, A., Hogan, R., & Kaiser, R. B. (2007). The toxic triangle: Destructive leaders, susceptible followers, and conducive environments. The Leadership Quarterly, 18(3), 176–194. https://doi.org/10.1016/j.leaqua.2007.03.001

Paltu, A., & Brouwers, M. (2020). Toxic leadership: Effects on job satisfaction, commitment, turnover intention and organisational culture within the South African manufacturing industry. SA Journal of Human Resource Management, 18, 1–11. https://doi.org/10.4102/sajhrm.v18i0.1338

Pelletier, L. K. (2010). Leader toxicity: An empirical investigation of toxic behavior and rhetoric. Leadership, 6(4), 373–389. https://doi.org/10.1177/1742715010379308

Rafiei, M., Amini, M. T., & Foroozandeh, N. (2014). Studying the impact of the organizational commitment on the job performance. Management Science Letters, 4(8), 1841–1848. https://doi.org/10.5267/j.msl.2014.6.046

Reed, G. E. (2004). Toxic leadership. Military Review, 84(4), 67–71.

Rodgers, C. (2011). Hubris syndrome: An emergent outcome of the complex social process of everyday interaction. The Daedalus Trust.

Sadler-Smith, E., Akstinaite, V., Robinson, G., & Wray, T. (2017). Hubristic leadership: A review. Leadership, 13(5), 525–548. https://doi.org/10.1177/1742715016680666

Saunders, B., Sim, J., Kingstone, T., Baker, S., Waterfield, J., Bartlam, B., Burroughs, H., & Jinks, C. (2018). Saturation in qualitative research: Exploring its conceptualization and operationalization. Quality & Quantity, 52(4), 1893–1907. https://doi.org/10.1007/s11135-017-0574-8

Schaubroeck, J., Walumbwa, F. O., Ganster, D. C., & Kepes, S. (2007). Destructive leader traits and the neutralizing influence of an "enriched" job. The Leadership Quarterly, 18(3), 236–251. https://doi.org/10.1016/j.leaqua.2007.03.006

Schmidt, A. A. (2008). Development and validation of the toxic leadership scale (Unpublished master’s thesis). University of Maryland, Graduate School.

Söylemez, M. (2020). Liderliğin karanlık yönü. In B. Çiçek (Ed.), Kibirli liderlik (ss. 139–154). Ankara: Nobel Yayıncılık.

Steele, J. P. (2011). Antecedents and consequences of toxic leadership in the U.S. Army: A two year review and recommended solutions (Technical Report No. 2011-3, pp. 1–42). Center for Army Leadership. https://doi.org/10.21236/ADA545383

Şendoğdu, A. A., Koçyiğit, N., & Yıldız, E. (2024). Organizational effects of hubris syndrome and potential solutions within managerial educational processes. The Universal Academic Research Journal, 6(3), 129–142. https://doi.org/10.55236/tuara.1432881

Tepper, B. J. (2000). Consequences of abusive supervision. Academy of Management Journal, 43(2), 178–190. https://doi.org/10.2307/1556375

Tepper, B. J. (2007). Abusive supervision in work organizations: Review, synthesis, and research agenda. Journal of Management, 33(3), 261–289. https://doi.org/10.1177/0149206307300812

Tourish, D. (2005). Critical upward communication: Ten commandments for improving strategy and decision making. Long Range Planning, 38(5), 485–503. https://doi.org/10.1016/j.lrp.2005.05.001

Toscano, R., Price, G., & Scheepers, C. (2018). The impact of CEO arrogance on top management team attitudes. European Business Review, 30(6), 630–644. https://doi.org/10.1108/EBR-12-2016-0156

Uçkun, S., Yüksel, A., & Uçkun, C. G. (2022). Hubristik liderlik ve hubris sendromu ilişkisi. Sciences (JOSHAS Journal), 8(52). https://doi.org/10.29228/JOSHAS.62393

Uslu, O. (2021). Karanlık liderlik tarzları: Kavramsal bir değerlendirme. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(2), 901–924. https://doi.org/10.16953/deusosbil.775143

Utami, N. M. S., Sapta, I. K. S., Verawati, Y., & Astakoni, I. M. P. (2021). Relationship between workplace spirituality, organizational commitment and organizational citizenship behavior. The Journal of Asian Finance, Economics and Business, 8(1), 507–517.

Whicker, M. L. (1997). Minimizing the damage of a 'toxic leader'. PA Times, 20, 1–2

Wilson-Starks, K. Y. (2003). Toxic leadership. Transleadership Inc.

Wołowska, A. (2014). Determinants of organizational commitment. Human Resources Management & Ergonomics, 8(1), 129–146.

Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (9. genişletilmiş baskı). Seçkin Yayıncılık.

Yılmaz, F., Yıldız, E., & Koçyiğit, N. (2024). Hubris sendromu: Akademisyenler üzerine bir uygulama. Tarsus Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5(2), 170–192. https://doi.org/10.56400/tarsusiibfdergisi.1567272